Punk en heavy metal schallen door de dojo aan de Middachtensingel in Arnhem. De trainingsgroep wordt erdoor opgezweept. Benen trappen met ferme kicks tegen pads, bokshandschoenen rammen erop. Maar het tweede deel van de sessie klinkt opeens rustgevende meditatiemuziek. Er heerst serene rust als de deelnemers yin yoga-houdingen aannemen. We zijn bij de Zenboks Academy van Jeroen van der Lee.
Tekst: Marco van Nek – Beeld: Elly Molenaar
‘‘Het eerste deel van een les bestaat uit een kickbokstraining en is fysiek uitdagend’’, zegt Arnhemmer Jeroen van der Lee (60) over het door hem bedachte concept zenboksen. ‘‘Het is een flinke workout, waarbij ik deelnemers tot het gaatje laat gaan. Zonder dat er wordt gespard. Als we dat zouden doen, komen veel klanten niet meer. Het is belangrijk dat de sfeer tijdens de lessen goed blijft. Lekker losjes en ontspannen.’’
Zenboksen is volgens Jeroen je lichaam weer gaan voelen. ‘‘Contact maken met je lichaam. En met yin yoga na het kickboksen maakt je lichaam andere hormonen aan dan met sporten. Ik heb met deze combinatie echt iets gecreëerd. Na elke kickboksles demp ik het licht en zet ik rustgevende muziek op als de yogahoudingen worden aangenomen. Na afloop van elke les, die met de combi van kickboksen en yin yoga een uur en een kwartier duurt, is het helemaal stil in de dojo.’’
Gevoelige jongen, maar ook driftig
Van der Lee groeide op in het stadsdeel Arnhem-Zuid. ‘‘Niet altijd een prettige buurt in die tijd. En naast dat ik een gevoelige jongen was, was ik ook driftig. Dat ging niet altijd even goed. Op advies van mijn gymleraar en mijn vader ben ik op mijn dertiende gaan boksen bij boksvereniging Muscular. Ik werd direct rustiger en zelfverzekerder. Het had een positief effect op me. Boksen en later ook de Japanse krijgskunst aikido ben ik altijd blijven doen. Later zat voormalig wereldkampioen kickboksen Jan Wessels bij mij om de hoek met zijn gym. Hij vroeg waarom ik niet bij hem kwam trainen en het kickboksen beviel mij ook goed. Later ben ik bij MMA-vechter Dion Staring in de gym gaan trainen en dat doe ik nog steeds.’’
Ondanks dat hij de drift met vechtsporten kon kanaliseren, liep Jeroen gedurende zijn leven ook tegen dingen aan die niet verdwenen door aan (kick)boksen te doen. ‘‘Toen ik net mijn eerste scheiding achter de rug had, werd ik down en depri. Ik kon zes keer in de week gaan trainen, maar dat had niet echt effect. Dat is de reden dat ik me tot yoga heb gewend. Het niet kunnen stoppen van gedachten, emoties verwerken, kreeg ik onder controle door het doen van ademhalingsoefeningen. Dat was zeer effectief.’’
Ontspanningsoefeningen na het boksen
Inmiddels was Van der Lee activiteitenbegeleider in het jongerenwerk. Hij wilde zijn eigen ervaringen graag op de jongeren overbrengen. ‘‘Maar met een term als yoga konden zij natuurlijk niets. Dan zouden ze afhaken. Dus ik zei: ‘We gaan boksen en als we daar klaar mee zijn, doen we ontspanningsoefeningen’. Dat had een aantoonbaar positief effect op hen.’’
Jeroen trainde zelf in die tijd ook bij Bully’s Gym, waar hij over die combinatie van (kick)boksen en yin yoga vertelde. ‘‘Ze hadden daar al plannen om iets te gaan doen waarmee ze meer vrouwen zouden aantrekken en vroegen of ik dit bij hen wilde gaan opzetten. Helaas ging Bully’s Gym failliet en toen ben ik er voor mezelf mee begonnen vanuit Home of Zen aan de Velperweg. Eerst met het idee het alleen voor vrouwen aan te bieden, maar toen ik een open dag hield, was de eerste die zich enthousiast bij me meldde een man. Sindsdien staan de lessen open voor iedereen. Ik ben ze in verschillende zaaltjes in Arnhem, Velp en Oosterbeek gaan geven. En toen de coronatijd kwam, bij mij thuis achter in de tuin met een-op-een lessen. Het aanbod is later ook uitgebreid met workshops voor bedrijven.’’
Vijftig gecertificeerden
Inmiddels heeft hij ruim een jaar zijn eigen Zenboks Academy aan de Middachtensingel 143. Daar geeft Jeroen niet alleen groepslessen en personal training, maar leidt hij ook anderen op tot zenbokstrainer. ‘‘Daar ben ik in 2021 mee begonnen en inmiddels hebben al vijftig mensen het certificaat. Daarmee kunnen ze een licentie aanvragen om zelf trainingen te mogen gaan geven. Een nieuwe groep van tien komt er nu aan. Zo hoop ik het als een olievlek door Nederland te verspreiden. Ik word zelf al wat ouder en kijk dus ook naar de toekomst. Het is mooi als zowel het zenboksen als trainingsvorm als de Zenboks Academy blijven bestaan. Enkelen van degenen die ik heb opgeleid, geven hier nu ook al lessen.’’
Het besef dat yin yoga als therapie kan worden ingezet, is er inmiddels ook bij anderen. ‘‘Een aantal huisartsen stuurt mensen die in de knoop zitten naar mij door. En de Nederlandse Politie Sportbond, die politiemensen met PTSS of die langdurig ziek zijn weer lekker in hun vel probeert te krijgen, komt met hen bij mij. Met name het yogadeel vinden ze fantastisch. Het zijn natuurlijk allemaal mensen die iets heftigs hebben meegemaakt. Zij hebben baat bij de ademhalingsoefeningen.’’
Ziel in het gebouw
Dat hij nu eigen plek heeft, vindt Jeroen fantastisch. Hij zorgt ook voor verbinding met de buurt Het Lange Water waarin de Zenboks Academy is gevestigd. ‘‘Je merkt dat er langzaam ziel in het gebouw komt. Veel mensen komen hier gewoon ’s binnenlopen. Vaak als ze bij de scooterzaak hiernaast een pakketje hebben opgehaald. Ze laten dan weten dat ze blij zijn dat ik hier ben komen zitten of vragen of ze eens mee kunnen doen aan een les. In juli was er een open dag, eigenlijk alleen voor volwassenen. Maar op enig moment stonden de buurtkinderen hier met groepen van tien in de rij om op een pad te trappen of te slaan. Vervolgens liet ik ze een paar keer opdrukken en mochten ze weer achteraan sluiten. Ze vonden het prachtig. Daarna kreeg ik vragen van ouders of ik ook lessen voor kinderen aanbied, maar dat ga ik niet doen. Zenboksen is alleen voor volwassenen.’’
Zaterdag 31 januari is de volgende open dag, voor iedereen die benieuwd is naar de zevendaagse opleiding tot zenbokstrainer of die wil weten of het iets voor hem of haar is. Aanmelden kan via zenboksen@gmail.com.
