Waar het in onderwijsorganisaties vaak ontbreekt aan de nodige efficiëntie, strategieën en lean werken, mist in het bedrijfsleven juist vooral mensgerichtheid. Allemaal erg belangrijke elementen van een vitale organisatie, volgens Petronette Castrop. Zij en haar team van V.O.S. (Vitale Organisatie Strategie) helpen organisaties bewuste keuzes te maken, waardoor een vitale werkomgeving ontstaat. “Want dat gebeurt niet toevallig.” Petronette legt het uit aan de hand van zes vragen.
Tekst & Beeld: Elly Molenaar
Wat is een vitale organisatie eigenlijk?
“In een vitale organisatie presteren medewerkers energiek en zijn ze betrokken en duurzaam. Talent komt er tot zijn recht en doelen worden behaald. Vitale organisaties zijn de sleutel tot duurzame groei en succes. Welke werkgever wil dit nu niet?”
Met de Vitale Organisatie Strategie help je organisaties op weg naar een vitale werkomgeving. Hoe werkt dat precies?
“Een Vitale Organisatie Strategie voor een bedrijf of organisatie is als een tuinplan voor een tuin. Daarin geef je tenslotte ook richting aan groei, bloei en balans. Onze missie is organisaties begeleiden naar een gezonde, inspirerende en veerkrachtige organisatiecultuur, waarin professionals tot bloei komen en prestaties verbeteren. Dit doen we aan de hand van strategische inzichten, praktische tools en een menselijke benadering.”
Je bent je carrière begonnen als leerkracht in het onderwijs. Nu ben je oprichtster en bedenkster van V.O.S.. Hoe is dat zo gelopen?
“Ik heb zowel ervaring in het onderwijs als in het bedrijfsleven. Mijn carrière startte twintig jaar geleden inderdaad als leerkracht in het voortgezet speciaal onderwijs. De werkdruk was hoog en ik had al snel door dat er dingen moesten veranderen in de onderwijsorganisatie om hem vitaal te houden. Zo miste ik de nodige structuur en efficiëntie. Door omstandigheden ben ik in het bedrijfsleven terechtgekomen. Daar zag ik tot mijn verbazing dat het er vaak wel gestructureerd en efficiënt aan toeging, maar dat het juist ontbrak aan mensgerichtheid. Om een goede organisatie te laten bloeien, moeten al deze aspecten worden gecombineerd en in balans zijn. Mensen én resultaten mogen worden verbonden. De kracht van een organisatie zit hem in de samenwerking. Zo ontstond de Vitale Organisatie Strategie. Eerst in mijn hoofd, later in de praktijk.”
Hoe gaat dat dan in de praktijk?
“De Vitale Organisatie Strategie is een vernieuwende aanpak die organisaties niet alleen de ondersteuning geeft die ze nodig hebben, maar ook de tools om doelen te realiseren. In de praktijk ben ik bijna de hele week op locatie in de organisatie. Complexe vraagstukken vertaal ik naar praktische oplossingen die direct toepasbaar zijn. Je moet de Vitale Organisatie Strategie niet zien als een los beleidsdocument, maar als een levend kompas. We gebruiken daarvoor acht elementen: visie, structuur, capaciteit, leiderschap, financiën, vitaliteit, persoonlijke ontwikkeling en communicatie. Pas als het met al deze aspecten goed zit, kun je spreken van een vitale organisatie, waar mensen graag werken én leren, en waar resultaten duurzaam zijn. Met V.O.S. geef ik bedrijven en organisaties strategisch advies op maat, gerichte trainingen en coaching en consultancy op al die acht gebieden. Dat doe ik trouwens tegenwoordig niet meer alleen. Ik heb inmiddels een heel team van professionals om me heen verzameld, ieder met eigen expertise.”
Je ervaring in het onderwijs én het bedrijfsleven komt vast en zeker van pas?
“Dat klopt. Ik weet hoe het eraan toegaat in beide organisatiestructuren. Dat helpt me om goede adviezen te geven en gerichte tools. Laatst werd ik benaderd door een onderwijsinstelling met 26 scholen. Hun functiehuis met maar liefst 120 verschillende functies bracht ik terug naar 37, inclusief duidelijke beschrijvingen van taken, verantwoordelijkheden en doorgroeimogelijkheden. Veel transparanter. Het gaf rust en structuur binnen de organisatie. Mensen wisten weer wat er van hen werd verwacht en welke salarisschaal daarbij hoorde. Maar ik ging ook in gesprek met de medewerkers van een groot bedrijf om te horen wat er allemaal speelde en hoe ze zich voelden. De directie had hier geen tijd voor, maar de aandacht voor het personeel was hard nodig. Empathie tonen aan medewerkers is niet wat mensen aan je bindt, maar het maakt wel dat ze blijven.”
Hoe blijf je zelf up-to-date?
“Ik volg continu trainingen, cursussen en bezoek lezingen van allerlei inspirerende sprekers. Zo was ik laatst bij een lezing over leiderschap. Ik begrijp nu beter waarom sommige leiders inspireren en anderen je uitputten. De laatste jaren is er veel veranderd in hoe we denken over goed leiderschap. Honderd jaar geleden was de directeur van een bedrijf vooral een leeuw, met zelfvertrouwen en macht. De laatste vijftig jaar is dat een rattenvanger van Hamelen geworden, die zijn of haar medewerkers inspireert en ze laat volgen. Tegenwoordig hebben organisaties juist behoefte aan contextueel leiderschap, dat zich flexibel aanpast aan de veranderende omstandigheden en betrokken is bij de medewerkers. Met dit soort inzichten kan ik mijn klanten beter bijstaan. Ik ben ook bezig al mijn kennis op te schrijven in een boek. Ik verwacht dat dat begin 2026 in de boekhandel ligt. Ik hoop daar nóg meer mensen mee te inspireren op weg naar een vitale organisatie.”
